Ontwikkeling van patiëntmodellen voor medicijnontwikkeling

Omschrijving en doel

In verschillende onderzoeksprojecten bestuderen we hoe ALS zenuwcellen en spiercellen aantast. Deze onderzoeksprojecten zijn onderdeel van het meerjarige onderzoeksprogramma GoALS. We bestuderen de veranderingen door ze in het laboratorium na bootsen in zenuwcellen, spiercellen en gekweekte mini-hersenmodellen (organoïden), die gekweekt worden uit huidcellen van patiënten. Deze ‘patiëntmodellen’ kunnen ook gebruikt worden om medicijnen te testen. Deze studies helpen ons om te begrijpen wat er bij ALS in cellen gebeurt en om in de toekomst mogelijk de ziekte te behandelen.  

Studieopzet

Project: Experimenten met motorneuronen 

We hebben een test ontwikkeld om de groei en overleving van motorneuronen te meten. Doordat we de groei en overleving kunnen meten, kunnen we het effect van medicijnen op de motorneuronen testen. Daarnaast hebben we met deze test vastgesteld op welk moment de grootste verschillen zichtbaar worden tussen gezonde cellen en genetisch afwijkende cellen. Dit is het moment in het leven van een cel waarop we het beste nieuwe behandelingen kunnen testen. We zijn nu bezig om dit moment ook te bepalen voor andere genetische vormen van ALS. 

Project: RNA- en gen-gerelateerd onderzoek 

We hebben methoden verbeterd om huidcellen van patiënten rechtstreeks om te zetten in motorneuronen. Hiermee doen we onderzoek naar nieuw gevonden genetische afwijkingen die ALS veroorzaken. Binnen dit project onderzoeken we ook de mogelijkheid om cellen te behandelen met zogenaamde ‘antisense oligonucleotiden’. Die kunnen het afwijkende gen direct aansturen om de ziekte af te remmen. Deze strategie is vergelijkbaar met de huidige Tofersen (Qalsody)-behandeling, die succesvol is ingezet bij patiënten met een SOD1-mutatie. Voor dit project hebben we aanvullende financiering ontvangen van de EQT Foundation.  

Daarnaast hebben we kleine RNA-moleculen gevonden die veranderd zijn bij ALS. We onderzoeken momenteel in hoeverre deze bijdragen aan de ziekte. Tegelijkertijd hebben we een succesvolle eerste test afgerond voor twee geavanceerde ‘sequentiemethoden’. Hiermee kunnen we nieuwe eiwit-veranderingen die bij ALS optreden verder bestuderen.

Deelnamecriteria

Deze studie is niet open voor deelname. De NMZ Biobank vormt de basis voor dit onderzoek. Voor de NMZ Biobank kunt u zich aanmelden op de studiepagina van de NMZ Biobank.

Terug naar het onderzoeksoverzicht