Doorliggen (Decubitus)

3 mei 2023
Bewegen
Zitten en staan
Geschreven door:
marja
Marja Slappendel
Verpleegkundig specialist

Samenvatting van het artikel

  • Doorligwonden ontstaan door lange druk op de huid waardoor er te weinig doorbloeding is. Het weefsel sterft hierdoor af.
  • Er is een aantal dingen die gedaan kunnen worden ter preventie van doorligwonden, denk hierbij aan speciale hulpmiddelen en het regelmatig wisselen van houding.

Decubitus (doorliggen) is ernstige beschadiging van de huid als gevolg van permanente druk op-, en verminderde bloedvoorziening in een bepaald huidgebied. Door lange druk op een stuk huid kunnen doorligwonden ontstaan op bijvoorbeeld het stuitje of de hakken/hielen.

Door langdurige druk op een stuk huid is er te weinig doorbloeding mogelijk en ontstaat er zuurstoftekort in de huid en het bindweefsel onder de huid. Door het zuurstoftekort in dit weefsel sterft er weefsel af. Op deze manier ontstaan doorligwonden.

Mensen die immobiel zijn hebben risico op doorligwonden. Doorligwonden kunnen vaak worden voorkomen door men veel van houding te laten wisselen en in bed te keren en door gebruik van een drukverlagend anti-decubitus matras.

Voorkomen van doorligplekken

Er is een aantal dingen die gedaan kunnen worden om doorligplekken te voorkomen. Voor vragen over uw situatie, kunt u altijd terecht bij uw ALS-behandelteam.

  • afwisselen van zit- en lighouding iedere 2 respectievelijk 4 uur
  • liggen op de zij, liefst wat schuin op de zij
  • voorkom onderuitzakken in bed en schuiven
  • hoofdeind bij voorkeur maximaal 30º omhoog
  • laat bij zitten in stoel bovenbenen deels de druk opvangen en voorkom onderuitzakken
  • beperk bij dreigende decubitus de zitduur (bijvoorbeeld tot maximaal 2 uur aaneen of 3 maal daags 60 minuten rondom de maaltijden)
  • gebruik voor het opliften in bed een papegaai of glijzeil
  • maak gebruik van een antidecubitusmatras of -zitkussen
  • zorg ervoor dat de hielen vrij liggen van de matras
  • zorg bij liggen of zitten voor zo volledig mogelijke ondersteuning van het lichaam met name van de minder beweeglijke lichaamsdelen
  • voorkom oneffenheden zoals plooien in lakens
  • voorkom druk op benen (dekenboog, dekens los laten afhangen aan voeteneind)
  • behandel een droge huid met vetcrème of -zalf

Voor meer adviezen ter preventie van decubitus en behandeling van doorligwonden, zie de NHG richtlijn Decubitus.

Heeft u feedback op dit artikel? Laat het ons weten!

"*" geeft vereiste velden aan

Gender
DD dash MM dash JJJJ
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.