NHG-brochure ALS en PSMA voor de huisarts

8 maart 2023
Zorg
Geschreven door:
esther-kruitwagen
Esther Kruitwagen, dr.
Revalidatiearts

Samenvatting van het artikel

  • In de brochure staan adviezen voor de huisarts over hoe om te gaan met de behandeling en begeleiding van iemand met ALS of PSMA in uw praktijk.
  • De aandachtspunten gelden voor neuromusculaire ziekten in het algemeen.
  • U kunt ook altijd contact opnemen met het ALS-behandelteam bij u in de buurt, om te overleggen of sparren over de behandeling of begeleiding.

Spierziekten Nederland en het Nederland Huisartsen Genootschap (NHG) hebben een brochure over ALS en PSMA opgesteld speciaal voor de huisarts. De brochure biedt handvatten voor de huisarts-geneeskundige behandeling en begeleiding van de mensen met ALS/PSMA en gezinsleden.

Verschillende van de hieronder genoemde aandachtspunten zijn vanzelfsprekend, maar zijn voor de volledigheid opgenomen. De aandachtspunten gelden voor neuromusculaire ziekten in algemene zin. Afhankelijk van het ziektebeeld kunnen bepaalde punten minder van belang zijn.

Na het stellen van de diagnose

  • De patiënt op korte termijn actief benaderen zodra de specialistische diagnose bekend is.
  • Navragen hoe de aanpak van de huisarts in de fase voorafgaand aan de diagnosestelling door de patiënt is ervaren; nagaan of iets in die aanpak of opstelling van de huisarts de arts-patiëntrelatie negatief beïnvloed heeft.
  • Toetsen in hoeverre de patiënt/naasten de diagnose verwerkt en geaccepteerd hebben.
  • Navragen welke afspraken met de patiënt gemaakt zijn over taakverdeling tussen behandelaars en over zorgcoördinatie.
  • Bespreken met de patiënt wat wel en niet van de huisarts verwacht kan worden aan behandeling en begeleiding.

Bij voortschrijden van de ziekte

  • Afspreken met betrokken behandelaars wie hoofdbehandelaar is en het beloop van de ziekte bewaakt.
  • Beleid afspreken en blijven afstemmen met hoofdbehandelaar (en overige specialisten).
  • Eerste aanspreekpunt zijn voor patiënt, tenzij anders afgesproken met hoofdbehandelaar.
  • Behandelend (of verwijzend) ingrijpen bij medische problemen waarbij geen extra risico’s aanwezig zijn (voor zover dit met patiënt en specialist afgesproken beleid is).
  • Kennis hebben van de effecten van de spierziekte op gewone aandoeningen zoals longontsteking, blaasontsteking, griep(vaccinatie).
  • Bewust zijn van, en betrokkenen attenderen op bij de huisarts bekende extra ziektegebonden risico’s.
  • Doorverwijzen naar juiste hulpverleners bij complicaties.
  • Alert zijn op fysieke of emotionele uitputting van de naaste omgeving bij (zwaarder wordende) mantelzorgtaken.
  • Anticiperen op niet-medische vragen en problemen ten gevolge van diagnose en ziekte.
  • Anticiperen op vragen rondom het levenseinde.
  • Signaleren van deze niet-medische vragen en problemen.

Rondom het levenseinde

  • Coördineren van zorg rond thuiswonende patiënten.
  • Wensen rond levenseinde tijdig bespreken en alert zijn op mogelijke (latere) veranderingen hierin.
  • Stervensbegeleiding.
  • Verlenen van palliatieve zorg.
  • Zorgen dat de dienstdoende huisartsen bekend zijn met de patiënt en met de speciale kenmerken en omstandigheden die de ziekte in deze fase met zich meebrengt.
  • Beleid bespreken in geval van crisis.
  • Bewust zijn van, en betrokkenen attenderen op bij de huisarts bekende, extra ziektegebonden risico’s (S.O.S.-bandje).
  • Anticiperen op een eventuele opname in een geschikt ziekenhuis, mochten complicaties in de overlijdensfase opname noodzakelijk maken.
  • Verlenen van nazorg aan nabestaanden.

De brochure

Klik hier om de brochure, inclusief de behandeladviezen bij kortademigheid, te downloaden

Wilt u als huisarts meer informatie of sparren over de behandeling of begeleiding van iemand met ALS, PSMA of PLS in uw praktijk? Dan kunt u altijd contact opnemen met het ALS-behandelteam bij u in de buurt.

ergotherapeut-met-patient-2

ALS Zorgnetwerk

Het ALS Zorgnetwerk stimuleert het delen van kennis en ervaring tussen de teams en bevordert optimale afstemming met thuiszorg en huisarts.

Klik hier voor meer informatie
Artikel geschreven door:
esther-kruitwagen
Esther Kruitwagen, dr.
Ik ben revalidatiearts in het ALS-behandelteam van het UMC Utrecht en doe onderzoek naar kwaliteit van zorg en kwaliteit van leven van patiënten.
Revalidatiearts
UMC Utrecht
Artikelen van Esther Kruitwagen, dr.

Heeft u feedback op dit artikel? Laat het ons weten!

Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.