De (eigen) stem op een communicatiehulpmiddel

3 mei 2023
Praten en speeksel
Geschreven door:
merlijn-storm
Merlijn Storm
Logopedist

Samenvatting van het artikel

  • Wanneer spreken moeilijker gaat of niet meer mogelijk is, dan kan een spraakcomputer uitkomst bieden.
  • Er zijn standaard computerstemmen beschikbaar, die aansluiten wat betreft geslacht, leeftijd en andere kenmerken die bij u passen.
  • Bij voicebanking neemt u, met behulp van een programma, uw eigen stem op om op een later moment te gebruiken
  • Bij stemdigitalisering wordt er een digitale versie van uw eigen stem gemaakt.

Als mensen met ALS steeds moeilijker of helemaal niet meer kunnen spreken, kan een spraakcomputer een uitkomst bieden. Hiermee kan iemand blijven communiceren. Op deze spraakcomputer staat een computerstem, die in leeftijd, geslacht en tempo zo goed mogelijk kan aansluiten bij de persoon. Daarnaast zijn er mogelijkheden om uw eigen stem op een spraakcomputer te zetten.

Niet alle mensen met ALS verliezen hun spraak. Het is niet altijd te voorspellen of iemand met ALS een communicatiehulpmiddel met eigen (kunstmatige) stem nodig zal hebben. Bespreek dit met de revalidatiearts en/of logopedist van uw ALS-behandelteam.

Daarnaast kan het voor mensen met ALS en hun omgeving erg confronterend zijn om, na een periode van achteruitgang van de spraak, de oude stem weer terug te horen op een communicatiehulpmiddel. Hieronder worden de verschillende mogelijkheden toegelicht.

Computerstem

Er zijn verschillende soorten computerstemmen beschikbaar afhankelijk van het gekozen hulpmiddel. Deze stem is standaard inbegrepen bij het hulpmiddel.

Voicebanking

Bij voicebanking neemt u, met behulp van een programma, uw eigen stem op om op een later moment te gebruiken. Het is van belang dat de stem nog van voldoende kwaliteit is op het moment van de opname. Deze opgenomen woorden, zinnen en teksten worden op het gekozen communicatiehulpmiddel gezet. Een voordeel van voicebanking is dat u uw eigen stem met uw eigen intonatie hoort. Naast de opgenomen eigen stem zult u gebruik moeten maken van een digitale stem om spontane gesprekken te voeren.

Stemdigitalisering

Door het inspreken van bepaalde zinnen kan met behulp van een programma uw eigen stemgeluid gedigitaliseerd worden. Dat betekent dat er een digitale versie van uw stem gemaakt wordt. Wanneer dit in een communicatiehulpmiddel gezet wordt, kunt u teksten typen en laten uitspreken met uw eigen stemgeluid. Het blijft echter een computerversie van uw stem waarbij intonatie ontbreekt. Het is van belang dat de stem nog van goede kwaliteit is op het moment dat u deze gaat opnemen.

U kunt bijvoorbeeld online uw eigen digitale stem maken bij Acapela, my- own- voice.

Kosten

De kosten voor voicebanking en stemdigitalisering worden over het algemeen niet vergoed door de zorgverzekeraar.

Artikel geschreven door:
merlijn-storm
Merlijn Storm
Ik ben logopedist in het ALS-behandelteam van het UMC Utrecht.
Logopedist
UMC Utrecht
Artikelen van Merlijn Storm

Heeft u feedback op dit artikel? Laat het ons weten!

"*" geeft vereiste velden aan

Gender
DD dash MM dash JJJJ
Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.